Skip to main content

Tag: Diabelskie kamienie

OLSZYNA, GM. HERBY, POW. LUBLINIECKI

Granit czerwony mikrolinowy o obwodzie 5,1 m, wysokości 1,8 m. W sąsiedztwie znajdują się mniejsze kamienie ustawione w krąg. Wedle legendy pewien ksiądz założył się z diabłem, że szybciej odprawi
mszę świętą niż ten przeniesie kamień z Góry Świętej Anny na Jasną Górę. Diabeł podjął się zadania, lecz ksiądz oszukał czarta odprawiając tylko trzy podstawowe części mszy. Diabeł w złości porzucił głaz. Szczeliny na jego powierzchni mają być śladami diabelskich łańcuchów. Głaz w rzeczywistości przetransportowano w to miejsce na początku XX. w. z okolic wsi Hadry. Ustawiono go w miejscu dawnej kaplicy grobowej na polecenie księcia Karola Gotfryda zu Hohenlohe. Wówczas zasypano także widoczne na powierzchni krypty grobowe penetrowane przez miejscową ludność. Głaz miał stanowić pieczęć dającą spokój pochowanym tu zmarłym. Obecnie głaz stanowi część ścieżki przyrodniczo-dydaktycznej „Kalina-
Olszyna”.

Współrzędne geograficzne: 50.718781, 18.881056

Lokalizacja na mapach Google

Źródła informacji: Czernicka-Chodkowska 1980, 22; tablica informacyjna ustawiona przy głazie; kwerenda terenowa

SŁAWKOWICE, GM. BISKUPICE, POW. WIELICKI

Na północny-wschód od wsi Sławkowice, na porośniętych krzewami urwiskach swój początek bierze potok Łoz. W jego nurcie nieopodal źródła leżał ogromny kamień, który diabeł przyniósł „na paznokciu” w czasie wielkiej wichury. Ludzie w tym miejscu mieli słyszeć dzwonienie łańcuchów. Relacja mieszkańca wsi Łazany z roku 1897.

Źródła informacji: Udziela 1900, 26

KOBIELNIK, GM. WIŚNIOWA, POW. MYŚLENICKI

W Kobielniku miał znajdować się „diabelski kamień”. Według relacji z 1897 r.: „jak Szcyrzyccy stawiali kościół, tak się to straśnie djebłu nie podobało, i uprosiuł se tyle u Pana Boga, że mu pozwoluł ten kościół ozwalić. Wzien djeboł roz w nocy ogromny kamień i niós go ku Szcyrzycowie i lecioł ś nim ponad Kobielnikiem. Tymczasem kogut na północ zapioł, i djeboł masioł puścić kamień, bo już nie jego cas był. Do dziś dnia ten kamień leży w Kobielniku na Twardosowem (nazwa roli we wsi Kobielnik) Ino jak spod, tak się rozłupoł na dwoje. Na tych kamieniach wyraźnie widać palce z pazurami od ręki djobelski”.

Źródła informacji: Udziela 1900, 40

BUKOWIEC, GM. KORZENNA, POW. NOWOSĄDECKI

Diable skały, ostaniec skalny na kulminacji wzgórza „Bukowiec”, obecnie rezerwat przyrody. Wedle przekazów zanotowanych w 1898 r. jest to skamieniałe gospodarstwo, wraz z krową i gospodynią, która przeklęła „w złą godzinę”. Wedle kolejnego podania diabeł niósł wielki kamień w celu zburzenia wiśnickiego zamku lub klasztoru, gdy nagle zapiał kogut i diabeł musiał porzucić skałę w lesie.

Współrzędne geograficzne: 49.750645, 20.849436

Lokalizacja na mapach Google

Źródła informacji: Kaczmarczyk 1904, 140

TRZCIANA, GM. TRZCIANA, POW. BOCHEŃSKI

„Diabelski Kamień” w Wichrażu (Trzcianie) to ostaniec skalny o wysokości ok. 7 m, wymiarach ok. 20 × 25 m. Położony jest na północnym zboczu głęboko wciętej doliny potoku Cichawka. Wedle miejscowej legendy kiedy podczas potopu szwedzkiego został zniszczony klasztor w Trzcianie, miejscowa ludność podjęła się trudu jego odbudowy. Nie podobało się to diabłom, które postanowiły w tym przeszkodzić. Gdy klasztor był już w większości odbudowany i miał zostać poświęcony, diabeł poderwał ogromny głaz z „kopalińskiego lasu” i leciał nocą, by zrzucić go na budowlę. Gdy znajdował się nad lasem Wichrażu, nad klasztorem objawiła się nagle postać „Białej Pani” w świetlistej aureoli i długich białych szatach, otulając go promienistym szalem i podnosząc ręce ku niebu. Diabeł przerażony wypuścił ze szponów głaz, który od tego czasu ma przypominać to wydarzenie.

Współrzędne geograficzne: 49.869235, 20.343803

Lokalizacja na mapach Google

Źródła informacji: Wiśniewska 2020

KRYNICA-ZDRÓJ, GM. KRYNICA-ZDRÓJ, POW. NOWOSĄDECKI

„Diabelski kamień” to zbudowany z piaskowców ostaniec skalny w formie grzyba o wysokości ok. 5 m, położony na wschodnich stokach Jaworzyny Krynickiej.
Wedle legendy został upuszczony przez diabła chcącego zniszczyć zamek w Pławcu lub – wedle innego podania – cudowne źródło w Krynicy–Zdroju. Świt jednak zastał diabła w powietrzu, gdy zapiał kur i czart,
utraciwszy moc, upuścił kamień.

Współrzędne geograficzne: 49.420030, 20.907352

Lokalizacja na mapach Google

Źródła informacji: Klimaszewski 1947, 65-66; Czarnowski 1964, 79; Pagaczewski 1966; Brzozowska 2012, 389

POGÓRSKA WOLA, GM. SKRZYSZÓW, POW. TARNOWSKI

Diabelski kamień na czarcim uroczysku – głaz narzutowy, granit różowo- -szary, o wymiarach ok. 5 × 4,5 × 1,5 m. Dookoła widoczne ślady obkopywania. Z kamieniem związana jest miejscowa legenda o pięciu diabłach, które mieszkały na „czarcim uroczysku”. W celu pozyskania nowych dusz do piekła postanowiły zabrać ogromny głaz i użyć do zburzenia kościoła w Szynwałdzie. Gdy go niosły zastał ich świt i zapiał kur, po czym utraciły moce piekielne i upuściły kamień. Pod głazem – przygnieciony – ma spoczywać jeden z diabłów, którego wycie słychać nocami. Kolejna legenda mówi o pięciu diabłach niosących głaz w celu zniszczenia klasztoru na Jasnej Górze w Częstochowie w czasie potopu szwedzkiego. W tym przypadku także przeszkodził im świt i piejący kogut. Według trzeciej legendy związanej z głazem, okoliczna ludność wzniosła w 1778 r. w Pogórskiej Woli drewnianą kaplicę. Diabłom bardzo się to nie spodobało więc postanowiły ją zniszczyć. Pięć czartów podniosło ogromny kamień w celu zburzenia świątyni, ale gdy zabiły dzwony kościelne głaz wypadł im z pazurów, jednego z diabłów przygniatając swoim ciężarem. Do
dziś ma pod nim spoczywać i lamentować po nocach.

Współrzędne geograficzne: 50.033156, 21.130537

Lokalizacja na mapach Google

Źródła informacji: Czernicka-Chodkowska 1980, 42, ryc. 20; tablica informacyjna umieszczona przy głazie; kwerenda terenowa

LICHWIN, GM. PLEŚNA, POW. TARNOWSKI

Ostaniec piaskowcowy zwany „Diablim Kamieniem”, w kształcie grzyba, o wymiarach ok. 2 × 3 × 2,5 m. Położony w lesie na zboczu góry Wał, na granicy Lichwina i Siemienowa, w miejscu zwanym „Piekłem”.
Skała pokryta jest współczesnym graffiti. Charakterystycznym elementem jest wyrzeźbiona w jej górnej partii twarz ludzka o dość archaicznych rysach i znakiem krzyża(?). Nie udało się ustalić jej pochodzenia ani czasu powstania. Wokół znajdują się bogate naturalne pokłady ochry. Do roku 1943 w pobliżu funkcjonowała fabryka farb i lakierów.

Współrzędne geograficzne: 49.880833, 20.903127

Lokalizacja na mapach Google

Źródła informacji: Pogórze Rożnowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass,
2004; http://www.plesna.pl/turysta/atrakcje-turystyczne/diabli-kamien (dostęp 1 maja 2023); kwerenda terenowa

PUSTELNIA-SZCZYRZYC, KRZESŁAWICE, GM. RACIECHOWICE, POW. MYŚLENICKI

Tzw. „Diabli Kamień” w Krzesławicach, ostaniec skalny o długości ok. 55 m, 12 m szerokości i 25 m wysokości. Przylega do niego zespół Pustelni św. Benedykta, którą tworzą kaplica, dom i kapliczka. Miejsce znane także jako pustelnia Góry św. Jana. Jej początki sięgają roku 1810, gdy zamieszkał tu pierwszy pustelnik Andrzej Grzybowski. Obecne zabudowania zostały wzniesione w 1886 r. przez pustelnika Antoniego Rapa. Pustelnia była użytkowana do 1995 r.
Wedle relacji zanotowanej w 1897 r. kamień niesiony był przez diabła w celu zniszczenia klasztoru w Szczyrzycu. Gdy o północy zapiał kogut, diabeł rzucił głaz i uciekł do piekła. Jego fragment oderwał się i upadł we wsi Bigorzówka (tzw. grzyb skalny, dziś we wsi Zegartowice) (Udziela 1899, 193). Inna legenda mówi o miejscowym grajku, któremu diabeł zapłacił złotem za przygrywanie na diabelskim balu. Grajek ofiarował pieniądze na budowę klasztoru w Szczyrzycu, co bardzo rozgniewało czarta. Postanowił zniszczyć klasztor za pomocą ogromnego głazu, jednak gdy go niósł zapiał kogut i diabeł upuścił skałę.

Współrzędne geograficzne: 49.802600, 20.169612

Źródła informacji: Udziela 1899, 193; Udziela 1900, 33; Skoczek 2009; Oleschko 2021, 109-112; tablica informacyjna umieszczona przy głazie; kwerenda terenowa

PCIM, GM. PCIM, POW. MYŚLENICKI

Ostaniec skalny położony na kulminacji góry Kotoń, pomiędzy wsiami Stróża oraz Pcim. Wysokość skały sięga ok. 7 m, szerokość ok. 15 m. W górnej części widoczne graffiti oraz ryty przedstawiające krzyż, oraz słońce i dłoń. Dwa ostatnie prawdopodobnie młodsze, pochodzące z XX w.

W miejscowej tradycji skała zwana jest „Diabelskim Kamieniem”. O. Kolberg zanotował legendę na jego temat: „kiedy w Pcimiu kościół stawiali, diabeł niósł olbrzymi kamień i chciał go spuścić na kościół, aby go
zburzyć, ale się spóźnił i kury już piać zaczęły, więc diabeł musiał kamień puścić. Ten też spadł na Kotoń i tam dotąd leży”.

W 1929 r. legendę na temat kamienia podał Jan Szczęsny Płatkowski: „Kiedy nasą świętą Kalwaryję pocyni budować, a bee temu hola już roków, djeblisko – co siedzioł na Krzemionkach – zazgrzitoł zębcami i zasotoł sie wielce, bo mu sie zrobiło okrutno, ze naród nie tak łacwo do sie do złego namówić i wiela ludzisków odpadnie od djebelskiego ogona. Więc uzwazuje se, a po łepecie skrobie: co tu takiego wyonacyć, zeby do tej budowy nie dopuścić. I tela wyśtuderowoł, ze najlepi bee zarosienki z pocątku popsować rozpocętą robotę i tak pokminić, coby zodnej Kalwaryji nie było. Więc polecioł z wiatrem ku Tatrom i porwoł tam z wiyrchów okrutecną skołkę po to, zeby jo przenieść ku Zebrzidowicom i tam z góry piznąć na owe kaplicki i klostur, co je już pobudowali. No i – co sie nie robi – jak porwoł ten kamiéń na plecyska, tak go niesie i niesie, od Zakopanego ku Babiogórze najkrótszą drogą ponad halne scyty, bez Obidową, Strzebel, dalej i dalej, a siumnie a górami, coby go prasnąć z wysokości i wsyćko do imentu zadrausić. Ale, nie bees ty bestyjalskie nosienie z Panem Jezusem w karty groł, nie bees, bo bosko moc więkso anizeli złość cartosko. Tak co sie nie robi, widząc do cego ten smotroń zmierzo, wydano tam w górze rozporządek taki jak potrza. I widzicie, tak sie podzioło, ze im djeboł był bliży Kalwaryje, to kamiéń był coroz to ciężsy, i ciągle mu z pleców kcioł zlecieć. Djeblisko sie sfucało, zdysało, spociło do imentu, ale sie nadymo, postękuje, a targo tą skołkę ponad chmury. Ale nie porada. Kole Kotunia kamiénia nie sposób mu było już udźwignąć. Złapił go jesce pazurami co sił, trzymo, stęko, jęcy, gwałtem kce donieść, ale wsyćko na nic. Ledwo go za Pcim zatargoł, a tu północ wybiła, kurek zapioł, a djeboł jak niepyszny musioł go z paliców wypuścić i uciekać skąd przibył. No i jak ten kamiéń spod wtejcas na ziemie to sie w niej zarył do połowy, a to zagłąbienie, co w nim widać, to jest wygniecione djebelskimi pazurzyskami”.

Nieopodal kamienia znajduje się zgrupowanie kopców ziemnych, formą terenową nawiązujące do wczesnośredniowiecznych kurhanów.

Współrzędne geograficzne: 49.769945, 19.938209

Lokalizacja na mapach Google

Źródła informacji: Kolberg 1968, 533-534; Dyrcz 2021, 5; kwerenda terenowa